VRT in het nauw wegens kopieerbeveiliging VRT NU

VRT in het nauw wegens kopieerbeveiliging VRT NU

Sinds enkele weken zijn de livestreams van Eén, Canvas en Ketnet op het videoplatform VRT NU voorzien van kopieerbeveiliging. Met de toepassing van zulke encryptie zadelt de VRT niet alleen een deel van de VRT NU-gebruikers op met een haperend of zwart beeld maar brengt de VRT zichzelf, als publieke omroep van de Vlaamse Gemeenschap, ook in een lastig parket. Het encrypteren van omroepsignalen wordt namelijk als een schending van het free-to-air-principe beschouwd, een essentieel basisprincipe dat de universele toegang tot de publieke omroep waarborgt.

Toen de VRT midden mei besliste om de free-to-air-uitzendingen van Eén, Canvas en Ketnet via de ether (DVB-T) vanaf 1 december stop te zetten, was het meteen duidelijk dat het haast onmogelijk zou worden om de universele en gratis beschikbaarheid van het tv-aanbod van de openbare omroep in Vlaanderen te blijven garanderen. De VRT wist vanzelfsprekend dat ze volgens de beheersovereenkomst met de Vlaamse Gemeenschap haar aanbod via minstens één open distributieplatform in eigen beheer moest aanbieden en dat na de stopzetting van de DVB-T-uitzendingen alleen nog het online videoplatform VRT NU daar voor in aanmerking zou komen. Maar nu de VRT sinds enkele weken DRM-technologie (Digital Rights Management) heeft ingeschakeld op het online videoplatform VRT NU kan er onmogelijk nog sprake zijn van een “open platform”.

Volgens de European Broadcasting Union (EBU), de vereniging van Europese publieke omroepen, moet om aan de voorwaarden van een open distributieplatform te voldoen het aanbod per definitie universeel en gratis beschikbaar zijn voor de eindgebruiker. De publieke opdracht van Europese publieke omroepen wordt immers gefinancierd vanuit de algemene belastingen of via een aparte licentievergoeding die iedere burger dient te betalen, dus heeft ook iedere burger het recht om dit publieke aanbod kosteloos te ontvangen.

De EBU definieert free-to-air als volgt:

Free-to-air (FTA) betekent dat radio- of televisieprogramma’s worden verdeeld zonder enige vorm van encryptie en gratis beschikbaar zijn voor het publiek. De verplichte bijdrage via de belastingen en de kosten voor de verwerving van ontvangsttoestellen worden daarin niet meegeteld.

Het encrypteren van het aanbod van een publieke omroep door middel van DRM-technologie is volgens de EBU dus uit den boze. De vrije toegankelijkheid van een publiek aanbod komt door DRM in het gedrang omdat zulke encryptie in veel gevallen niet compatibel is met de toestellen waarop de mediagebruiker het aanbod wil bekijken. Het is dan ook geen verrassing dat de kopieerbeveiliging bij heel wat VRT NU-gebruikers kijkproblemen veroorzaakt. De met DRM versleutelde livestreams zijn niet toegankelijk meer op een hele reeks toestellen. Bij sommige gebruikers gaat het beeld op zwart omdat hun toestel of webbrowser geen DRM ondersteunt of omdat deze optie standaard is uitgeschakeld. Gebruikers die de livestreams willen afspelen op tv-toestellen of projectoren met behulp van een Google Chromecast krijgen dan weer te maken met vervelende haperingen in het beeld waardoor VRT NU waardeloos is om bijvoorbeeld de live-uitzendingen van het WK Voetbal te volgen. Van de “optimale kijkerservaring” die de VRT midden mei via VRT NU beloofde, is dan ook niets te merken.

Op DRM-compatibele toestellen lijkt er op het eerste zicht geen probleem met de kijkerservaring, maar in DRM-technologie zitten allerlei geniepige functies ingebouwd die de kijkerservaring kunnen beknotten. Met DRM-technologie kan bijvoorbeeld verhinderd worden dat een gebruiker een tv-programma meerdere keren bekijkt, op een ander toestel bekijkt of op een later tijdstip bekijkt. In de beheersovereenkomst staat daarom uitdrukkelijk voorgeschreven dat het online VRT NU-aanbod volgens de noden van de mediagebruiker en onafhankelijk van het gebruikte platform of toestel moet worden aangeboden. Met de invoering van DRM begeeft de VRT zich dus op zeer glad ijs.

Daarnaast is het hoogst opmerkelijk dat de VRT voor een online streamingplatform kiest om de universele toegangsverplichting te vervullen. Volgens de EBU kan deze verplichting het best gerealiseerd worden door middel van free-to-air-uitzendingen via aardse antennes of satelliet. De EBU stelt dat wanneer de openbare omroep alleen nog maar via abonnementsdiensten zoals (basis)betaaltelevisie of internetstreaming wordt aangeboden er altijd een groep kijkers zullen overblijven die niet over de noodzakelijke abonnementen kunnen beschikken en dus geen toegang meer tot de openbare omroep zullen hebben. In principe moet het aanbod te allen tijde via zo’n free-to-air-platform beschikbaar blijven om te beantwoorden aan de basisprincipes van een openbare omroep.

Bij de Europese Commissie deelt men de visie van de EBU over het free-to-air-principe:

“In België zijn alleen de zenders van de publieke omroepen gratis beschikbaar, zonder abonnement, en kunnen dus alleen deze zenders als free-to-air televisiezenders worden aangemerkt.”

De zenders VTM en Vier die in het basispakket van bijvoorbeeld Telenet en Proximus zijn opgenomen, beschouwt de Europese Commissie als basisbetaaltelevisiezenders:

“Basisbetaaltelevisiezenders zijn zenders die zijn opgenomen in het basiszenderpakket dat door de televisieaanbieders wordt aangeboden. In België betalen de meeste huishoudens maandelijks een bedrag aan een kabelmaatschappij of telefoonmaatschappij in ruil voor een dergelijk basiszenderpakket. De zenders die in dat basiszenderpakket worden opgenomen zijn dus basisbetaaltelevisiezenders en geen free-to-air televisiezenders zoals de VRT.”

De VRT brengt zichzelf dus in een zeer lastig parket wanneer ze enerzijds op 30 november de free-to-air-uitzendingen via de ether zou uitschakelen en anderzijds met DRM-technologie de universele toegankelijkheid van het VRT NU-platform zo goed als opheft. Want hebben we dan eigenlijk nog wel een openbare omroep in Vlaanderen als de VRT het free-to-air-principe over boord gooit?

Meer informatie:

1 reactie op “VRT in het nauw wegens kopieerbeveiliging VRT NU

  1. Naar vrt nu kijken is een ramp, Al een paar keer een mail gestuurd maar ze doen of hun neus bloedt…wat gaat er mis ? Vragen ze…alles…steeds zwart beeld na een paar minuten en het zinnetje oops de video kan niet afgespeeld worden.. en dat een hele avond door.
    Leve DVBT, werkt goed en met een antennetje van een paar tientallen euro’s …..

Reageer